به گزارش همشهری آنلاین، مناقشه تهران و شرکت اسپیسایکس اکنون دیگر فقط درباره دسترسی به اینترنت نیست، بلکه به پرسشی بنیادی درباره حاکمیت کشورها بر فضای ارتباطی خود تبدیل شده است.
ماده قانونی به سود استدلال ایران
محور اصلی استدلال ایران، ماده ۱۸ مقررات رادیویی اتحادیه بینالمللی مخابرات است. براساس این ماده، هیچ ایستگاه فرستندهای که توسط یک فرد یا شرکت اداره میشود، نباید بدون مجوز دولت کشوری که آن ایستگاه تحت صلاحیت آن قرار دارد فعالیت کند. مقررات سال۲۰۲۴ اتحادیه این اصل را همچنان به صراحت حفظ کرده است. این مسئله برای استارلینک اهمیت ویژهای دارد، زیرا ترمینالهای کاربران تنها دریافتکننده نیستند؛ آنها برای برقراری ارتباط با منظومه ماهوارهای، سیگنال نیز ارسال میکنند. از همین رو، موضوع مجوز این تجهیزات بهصورت مستقیم وارد حوزه مقررات رادیویی میشود.
اتحادیه بینالمللی مخابرات چه گفته است؟
پرونده ایران طی چند سال گذشته بارها در هیئت مقررات رادیویی اتحادیه بینالمللی مخابرات مطرح شده است. اسناد رسمی این اتحادیه نشان میدهد که هیئت، وجود خدمات ماهوارهای بدون مجوز در ایران را بررسی کرده و دولتهای مرتبط با شبکه استارلینک را به رعایت ماده ۱۸ و مقررات مربوط به جلوگیری از ارسالهای زمینی غیرمجاز یادآوری کرده است. قطعنامه۲۲ مصوب کنفرانس جهانی ارتباطات رادیویی نیز تأکید میکند که هماهنگی و ثبت یک شبکه ماهوارهای بهخودیخود به معنای داشتن مجوز برای ارائه خدمات در قلمرو یک کشور دیگر نیست. این قطعنامه همچنین حق حاکمیتی کشورهای عضو برای تنظیم ارتباطات مخابراتی در قلمرو خود را به رسمیت میشناسد.
استارلینک فراتر از مرزها، اما نه فراتر از قانون
مسئله اصلی روشن است: یک شرکت خارجی نمیتواند فقط بهدلیل آنکه زیرساخت اصلی آن در فضا قرار دارد، قوانین کشور محل فعالیت کاربران را نادیده بگیرد. این استدلال از منظر حقوق مخابرات بینالمللی اهمیت زیادی دارد. اگر شرکتهای ماهوارهای بتوانند بدون رضایت دولتها ترمینالهای خود را در هر کشوری فعال کنند، عملاً بخشی از نظام صدور مجوز و مدیریت طیف فرکانسی کشورها بیاثر خواهد شد.
بیشتر بخوانید:
نبردی بزرگتر از اینترنت
پرونده استارلینک و ایران در نهایت تنها درباره چند هزار ترمینال اینترنتی نیست. این پرونده میتواند نمونهای مهم از کشمکش آینده میان شرکتهای فناوری جهانی و حق حاکمیت دولتها باشد. فناوری میتواند از مرزها عبور کند، اما مقررات فعلی اتحادیه بینالمللی مخابرات یک پیام روشن دارد: قرار گرفتن ماهوارهها صدها کیلومتر بالاتر از زمین، الزام شرکتها به رعایت قواعد ارتباطی کشورهای عضو را خودبهخود از میان نمیبرد.
به بیان سادهتر، آسمان ممکن است مرز فیزیکی نداشته باشد، اما آسمان دیجیتال هنوز کاملاً بیقانون نیست.
نظر شما